TPOok!

 
Opinie

Scholen onvoldoende voorbereid op complexe crisissituaties

Veiligheid is een verantwoordelijkheid van allen die binnen de school werkzaam zijn

Regelmatig worden scholen in Nederland geconfronteerd met plotselinge incidenten en soms zelfs ernstige calamiteiten. Voorbeelden zijn schiet- en steekincidenten, terreurdreiging en radicalisering, cybercrime (o.a. pestgedrag via internet), zedendelicten, fraude, integriteitsschending en ernstige ongevallen tijdens schoolreisjes (ramp op afstand). Het zijn tragische gebeurtenissen die veelal nog beheersbaar zijn. Dat kan echter snel veranderen. In het buitenland zien we regelmatig gewelddadige schietdrama’s op scholen en dat zou Nederland ook zo maar kunnen overkomen.

School shootings

De vraag is dan ook of scholen, verantwoordelijke bestuurders en toezichthouders wel voldoende zijn voorbereid op complexe crisissituaties? Het antwoord daarop is “nee”!

Scholen onderkennen weliswaar de risico’s, maar accepteren deze veelal vanuit de gedachte “ons zal het wel niet overkomen”. De aandacht richt zich op het primaire proces en er zijn weinig financiële middelen beschikbaar voor voorbereiding op crisissituaties. Begrijpelijk, doch onverstandig. De impact van een calamiteit kan fors zijn. En geen of slechte voorbereiding, zal alleen maar ernstiger en langduriger gevolgen hebben.

De meeste scholen in het primair, voortgezet- en hoger onderwijs hebben wel een plan voor de bedrijfshulpverleningsorganisatie. Daarin besteden zij aandacht aan ramptypen zoals brand, bommelding en bijbehorende ontruimingsprocedures. De laatste jaren is aandacht voor sociale veiligheid daaraan toegevoegd. Dit plan biedt echter geen goede basis voor een diversiteit aan crisisscenario’s waaronder school shootings. Crisisbeheersing staat nog onvoldoende op de bestuurlijke agenda. De kennis van de verantwoordelijke functionarissen schiet te kort en er wordt te weinig samengewerkt met hulpdiensten en het openbaar bestuur.

Professioneel crisisteam

Het is tijd voor verandering. Scholen zullen veel meer op basis van een visie en gedegen risicoanalyse een integraal crisisplan moeten opstellen. Het crisisplan moet afgestemd zijn op de crisisplannen van de betreffende veiligheidsregio. In het crisisplan worden praktische zaken beschreven ten aanzien van alarmering, opschaling, leiding en coördinatie, informatievoorziening, crisiscommunicatie en nazorg. Verder is het van belang dat scholen een stevig netwerk vormen met hun publieke en private veiligheidspartners. Bij crisisbeheersing gaat het om kennis en kennissen!

Als het op een school daadwerkelijk misgaat, dan dient er snel een professioneel crisisteam te worden samengesteld. De deskundigheid van de functionarissen die een rol vervullen in het crisisteam dient op peil te worden gebracht. Er moet daarom voldoende aandacht zijn voor het vakkundig opleiden, trainen en oefenen van deze mensen. Daarbij dienen ook met enige regelmaat alle medewerkers en leerlingen te worden betrokken. Veiligheid is een verantwoordelijkheid van allen die binnen de school werkzaam zijn.

Proactief handelen en realistisch oefenen

Crisisbeheersing doe je er niet zo maar even bij. Repareer het dak van het huis zolang het nog droog is. Een actueel voorbeeld is het Alfa College in Hoogeveen en Leeuwarden dat de crisisteams, medewerkers en leerlingen traint in het scenario van een school shooting. Dit genereerde publiciteit met alom verontwaardiging. Ten onrechte zou ik zeggen. Een mooi voorbeeld van proactief handelen en realistisch oefenen voor het te laat is. We leven nu eenmaal in een risicovolle tijd, waarbij de onderwijssector niet wordt ontzien. Ouders en leerlingen zullen er even aan moeten wennen, maar uiteindelijk dient het juist hun belang!

   
 
 
Toon / Verberg Reacties  
 
Sinds september 2017 moet je ingelogd zijn op Facebook om hieronder meer dan de standaard aantal reacties te laden.
Het gaat hier helaas om een verandering die Facebook zelf heeft doorgevoerd.
Maar je kunt ook reageren via Disqus.
Als iedereen slaapt, zijn wij wakker.